Nowe prawa ochrony lokatorów? Ustawa trafi do Sejmu, by zapobiegać "czyścicielom kamienic"

W Polsce prawo lokatorskie często znajduje się nad prawem własnościowym. Najnowszy projekt zmian trafił właśnie do Senatu. Zapisy mają utrudnić działalność tzw. czyścicielom kamienic.

Za pomysł projektu ustawy o stowarzyszeniach lokatorów i miejskim rzeczniku praw lokatorów i spółdzielców odpowiadają prawnik Piotr Paduszyński, senator Artur Dunin (KO) oraz łódzki radny Krzysztof Makowski (KO).

Z udostępnionych przez twórców projektu ustawy informacji wynika, że nowe prawa lokatorów miałyby utrudnić pracę tzw. czyścicielom kamienic i ułatwić kontakt między właścicielem nieruchomości a lokatorami.

>>> Eleganckie i ciekawe kolekcje mebli znajdziesz na Abra Meble <<<

Wśród głównych założeń projektu znajduje się zapis mówiący, że właściciel, który próbuje sprzedać np. kamienicę, musi o tym fakcie poinformować lokatorów. A ci uzyskają automatycznie prawo do pierwokupu budynku. 

Zdaniem autorów projektu ma to usprawnić dialog i wyrównywać szanse między obiema stronami. Lokatorzy uprzedzani zawczasu o chęci sprzedaży kamienicy mieliby szansę samodzielnie kupić budynek. Gdyby jednak zrezygnowali, zostałby im czas na przeprowadzenie wyprowadzki w spokoju. Dzięki temu uniknięto by wielu nerwów i nieporozumień. Granie w otwarte karty między właścicielem i lokatorami miałoby zlikwidować konieczność korzystania z mniej oficjalnych sposobów pozbycia się lokatorów.

Stowarzyszenie lokatorów

To nie koniec. W projekcie jest zawarta również możliwość tworzenia stowarzyszeń lokatorskich. Miałoby to ułatwić np. prowadzenie postępowań w sądach. Obecnie każdą sprawę lokatorską dotyczącą roszczeń tego samego rodzaju oraz prowadzoną z tej samej podstawy prawnej przeprowadza się oddzielnie. Wprowadzenie stowarzyszeń umożliwiłoby prowadzenie ich łącznie. 

 

Ponadto w prowadzeniu wszystkich spraw na linii właściciel - stowarzyszenie lokatorów miałby pomagać uchwalony przez gminy Rzecznik Praw Lokatorów i Spółdzielców. 

RPO ma wątpliwości

Swoje zdanie nt. projektu wyraził Zastępca RPO Stanisław Trociuk. Podkreślił, że cenna jest także inicjatywa stworzenia ustawowej możliwości powołania przez radę gminy Rzecznika Praw Lokatorów i Spółdzielców. RPO ma jednak więcej uwag. 

- Poważne wątpliwości budzą zapisy przyznające stowarzyszeniu prawo pierwokupu nieruchomości (udziału) przy sprzedaży przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz prawo nabycia nieruchomości (udziału) w przypadku zwrotu nieruchomości prywatnej, zarządzanej przez jednostkę samorządową - pisze w opinii Stanisław Trociuk. 

- Uzasadnione wątpliwości - z punktu widzenia konstytucyjnej ochrony prawa własności - budzi przyznanie stowarzyszeniu lokatorów prawa pierwokupu nieruchomości zbywanej przez Skarb Państwa lub gminę czy też prawa nabycia nieruchomości prywatnej, dotychczas zarządzanej przez gminę - dodaje.

W uproszczeniu: RPO uważa, że zaproponowane przepisy dają i tak już szerokie prawa lokatorom zwłaszcza w kontekście mieszkań komunalnych. 

Projekt ustawy trafił do Senatu.