Resort obrony opublikował projekt rozporządzenia określającego zapotrzebowanie armii na niezbędne świadczenia rzeczowe w 2027 roku. Dokument zakłada zwiększenie skali czasowego wykorzystywania prywatnego majątku przez Siły Zbrojne RP. Zmiany te dotkną nie tylko posiadaczy specjalistycznego sprzętu, ale również właścicieli budynków i gruntów, które mogą okazać się niezbędne podczas ćwiczeń wojskowych czy sprawdzania gotowości mobilizacyjnej. Serwis Domiporta.pl przypomina, jak istotne dla każdego właściciela jest posiadanie aktualnej wiedzy o stanie prawnym posiadanych obiektów.
Kwestia nieruchomości zajmuje w planach ministerstwa istotne miejsce. Zgodnie z założeniami, wojsko będzie mogło czasowo przejmować obiekty na swoje potrzeby, oferując w zamian określone finansowe zadośćuczynienie. Stawka za wynajem została ustalona na poziomie 2,20 zł za każdy metr kwadratowy powierzchni na dobę. Jak wynika z danych, które często zestawia Domiporta.pl w sekcji średnich cen nieruchomości, stawki rynkowe najmu komercyjnego znacząco przewyższają kwoty oferowane w ramach świadczeń na rzecz państwa.
Obecne działania Ministerstwa Obrony Narodowej stanowią bezpośrednią kontynuację i wykonanie przepisów przyjętych w poprzednich latach. Podstawą prawną nakładania tego typu obciążeń na obywateli jest ustawa o obronie Ojczyzny z marca 2022 roku. Dokument ten wprowadził mechanizmy pozwalające państwu na korzystanie z zasobów cywilnych w celach związanych z przygotowaniem obrony kraju, a także w sytuacjach zarządzania kryzysowego czy zwalczania klęsk żywiołowych.
Zgodnie z obowiązującym prawem, obowiązek tak zwanych świadczeń rzeczowych może zostać nałożony zarówno na instytucje państwowe i przedsiębiorców, jak i na osoby fizyczne przeglądające np. oferty domów na sprzedaż dostępne w bazach ogłoszeniowych. Obywatel, który otrzyma stosowną decyzję administracyjną, co do zasady nie ma możliwości samodzielnej odmowy udostępnienia swojej własności. Przewidziano jednak formalne ścieżki odwoławcze dla osób, u których występują szczególne okoliczności uniemożliwiające przekazanie mienia.
Konsekwencje ignorowania wezwań mogą być bardzo surowe, szczególnie w czasie podwyższonego zagrożenia. Ustawa o obronie Ojczyzny precyzuje, że w okresie mobilizacji lub wojny uchylanie się od obowiązku świadczenia rzeczowego jest zagrożone karą do trzech lat pozbawienia wolności. Taka sama sankcja dotyczy sytuacji, w której właściciel nie poinformuje odpowiednich organów o tym, że pozbył się nieruchomości lub rzeczy wcześniej przeznaczonej na cele wojskowe.
Oprócz budynków i gruntów, plany wojska na 2027 rok obejmują także znaczne zapotrzebowanie na sprzęt zmotoryzowany. Projekt rozporządzenia zakłada wyraźny wzrost zapotrzebowania na pojazdy w porównaniu do lat ubiegłych. Dotyczy to między innymi samochodów ciężarowych, przyczep oraz naczep.
Szczególną uwagę w dokumentach zwrócono na ciężki sprzęt budowlany i ziemny, którego armia będzie potrzebowała niemal dwukrotnie więcej niż obecnie. Właściciele przejętych maszyn przeładunkowych czy koparek otrzymają ryczałtowe wynagrodzenie w wysokości ponad 430 złotych za każdą dobę użytkowania. W przypadku samochodów ciężarowych o ładowności od dwóch do ośmiu ton, stawka ta wyniesie nieco ponad 485 złotych. Łączny budżet przewidziany na realizację świadczeń rzeczowych w tym zakresie oszacowano na około 3,5 miliona złotych, a same stawki rekompensat mają wzrosnąć o 3 proc. względem obecnego roku.
