Jak poinformowała Iwona Fryczyńska z ZOM, wysokość kar przekroczyła 1,5 mln złotych, co świadczy o skali zaniedbań w minionym sezonie zimowym. Dodatkowo, ZOM zdecydował się na drastyczny krok wypowiedzenia umowy firmie odpowiedzialnej za odśnieżanie w dwóch dzielnicach – Wilanowie i Ursynowie – i natychmiastową zmianę wykonawcy. Jako główne przyczyny tej decyzji wskazano niewydolność wykonawcy, niedotrzymanie terminów oraz nieodpowiednią realizację zadań. Incydent ten podkreśla, jak poważnie traktowane są kwestie bezpieczeństwa i drożności przestrzeni publicznej, zwłaszcza w obliczu trudnych warunków atmosferycznych.
Zimowe wyzwania i oczekiwania ZOM
Miniony sezon zimowy był wyjątkowo wymagający, co potwierdził dyrektor warszawskiego ZOM, Robert Szymański. Zaznaczył on, że mieszkańcy Warszawy wykazali się dużym zrozumieniem w okresie między świętami a pierwszymi dniami nowego roku, mimo to należą im się przeprosiny za niedogodności. Dyrektor Szymański podkreślił, że choć warunki pogodowe były ekstremalne, z opadami śniegu sięgającymi 25 centymetrów – co było największymi opadami od około dekady – a kolejne fale śniegu często zasypywały dopiero co oczyszczone tereny, to jednak wymagania ZOM były jasno określone. Firmy podpisujące umowy były świadome warunków realizacji prac oraz konsekwencji ich niewypełnienia. Robert Szymański oczekuje od wykonawców maksymalnej mobilizacji oraz priorytetowego traktowania bezpieczeństwa mieszkańców. ZOM prowadzi intensywne kontrole – tej zimy przeprowadzono blisko 10 tys. kontroli prac, a kontrolerzy pracują całą dobę, sprawdzając ponad 4 mln m kw. terenów dla pieszych, takich jak chodniki nieprzylegające do nieruchomości, przystanki, kładki, schody i dojścia do stacji metra.
Właściciele nieruchomości komercyjnych w Warszawie, podobnie jak inne podmioty, są zobowiązani do utrzymania w należytej czystości i porządku przylegających do ich posesji chodników. Choć ZOM koncentruje się na terenach publicznych, to Straż Miejska ma uprawnienia do kontrolowania stanu odśnieżania pozostałych chodników i nakładania mandatów na zarządców, którzy nie wywiązują się z obowiązków. Zgłoszenia o zaniedbaniach często docierają od mieszkańców do Miejskiego Centrum Kontaktu Warszawa 19115, co stanowi dodatkowe ryzyko dla niefrasobliwych właścicieli. W kontekście tak rygorystycznych działań i surowych kar nałożonych przez ZOM, właściciele nieruchomości komercyjnych powinni z najwyższą uwagą podejść do swoich zimowych obowiązków.
Obowiązki właścicieli nieruchomości komercyjnych: Co mówią przepisy?
Zgodnie z polskim prawem, a także z lokalnymi regulacjami w miastach takich jak Warszawa, obowiązek utrzymania czystości i porządku na chodnikach spoczywa na właścicielach lub zarządcach nieruchomości, do których te chodniki przylegają. Jest to kluczowy aspekt, który często bywa niedoceniany lub bagatelizowany, a którego zaniedbanie może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych i prawnych. Chodzi tu nie tylko o usuwanie śniegu i lodu, ale także o posypywanie piaskiem lub solą, aby zapobiec śliskości. W przypadku nieruchomości komercyjnych, takich jak biurowce, centra handlowe czy budynki usługowe, prawidłowe odśnieżanie ma podwójne znaczenie: zapewnia bezpieczeństwo klientów i pracowników, a także wpływa na wizerunek firmy i dostępność obiektu.
W Warszawie za odśnieżanie odpowiada wiele podmiotów, w zależności od rodzaju i lokalizacji terenu. Oprócz ZOM, który zajmuje się chodnikami nieprzylegającymi do nieruchomości oraz przystankami, do odpowiedzialnych stron należą: zarządcy nieruchomości (właśnie za chodniki przylegające do tych nieruchomości), wspólnoty i zarządcy osiedli (za chodniki i ulice osiedlowe), urzędy 18 dzielnic (za ulice, którymi nie kursują autobusy i chodniki wzdłuż tych dróg), Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (za drogi ekspresowe na terenie stolicy, część chodników, schodów oraz Most Południowy i Most Grota-Roweckiego), Zarząd Terenów Publicznych (za część terenów w dzielnicy Śródmieście), Zarząd Praskich Terenów Publicznych (za część terenów w dzielnicy Praga-Północ) oraz Zarząd Zieleni (za alejki i chodniki w parkach i wokół nich). Ta złożona struktura odpowiedzialności wymaga od właścicieli nieruchomości komercyjnych precyzyjnego określenia zakresu swoich obowiązków i upewnienia się, że wszystkie przyległe do ich posesji tereny są właściwie utrzymywane.
Niedopełnienie tych obowiązków może skutkować nie tylko mandatem ze strony Straży Miejskiej, ale także odpowiedzialnością cywilną w przypadku wypadku pieszego. Upadek na nieodśnieżonym lub oblodzonym chodniku może prowadzić do poważnych obrażeń, a co za tym idzie, do roszczeń odszkodowawczych wobec właściciela nieruchomości. Dlatego tak istotne jest, aby właściciele nieruchomości komercyjnych mieli jasno sprecyzowane procedury i umowy z firmami odpowiedzialnymi za utrzymanie czystości, które gwarantują szybkie i skuteczne działanie w trudnych warunkach zimowych.
Praktyczne wskazówki dla zarządców nieruchomości komercyjnych
W świetle doświadczeń ZOM i nałożonych przez niego kar, właściciele nieruchomości komercyjnych powinni podjąć proaktywne kroki, aby uniknąć podobnych problemów. Kluczem do sukcesu jest nie tylko zlecenie odśnieżania, ale także skuteczne zarządzanie tym procesem. Przede wszystkim, należy dokładnie zweryfikować umowy z firmami zewnętrznymi świadczącymi usługi zimowego utrzymania. Umowy te powinny precyzyjnie określać standardy odśnieżania (np. do jakiej grubości warstwy śniegu, w jakim czasie od zakończenia opadów), częstotliwość prac, rodzaj używanych środków (np. sól, piasek), a także procedury w przypadku intensywnych i długotrwałych opadów. Warto również uwzględnić klauzule dotyczące kar umownych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi, co może stanowić dodatkową motywację dla wykonawców.
Po drugie, niezbędny jest stały monitoring prac. ZOM w Warszawie przeprowadza blisko 10 tys. kontroli w sezonie, a ich kontrolerzy pracują całą dobę. Właściciele nieruchomości komercyjnych, choć nie dysponują takimi zasobami, powinni wyznaczyć osoby odpowiedzialne za regularne sprawdzanie stanu odśnieżania przyległych chodników. Może to być pracownik ochrony, zarządca obiektu lub inna osoba z personelu. Ważne jest, aby kontrole odbywały się nie tylko po opadach, ale również w okresach odwilży i ponownego zamarzania, kiedy to lód stanowi największe zagrożenie. Dokumentowanie stanu chodników (np. za pomocą zdjęć) może okazać się pomocne w przypadku ewentualnych sporów lub roszczeń.
Warto również pamiętać o aspekcie komunikacji. Mieszkańcy i użytkownicy nieruchomości komercyjnych często są pierwszymi, którzy zauważają problemy z odśnieżaniem. Ustanowienie jasnego kanału komunikacji, np. dedykowanego numeru telefonu lub adresu e-mail, na który można zgłaszać uwagi dotyczące stanu chodników, może pomóc w szybkim reagowaniu na niedociągnięcia. W obliczu tego, że zgłoszenia do Miejskiego Centrum Kontaktu Warszawa 19115 są brane pod uwagę przez Straż Miejską, proaktywne zbieranie feedbacku od społeczności lokalnej jest w interesie właściciela nieruchomości. Przykład ZOM jasno pokazuje, że nawet w obliczu "najbardziej obfitych od około dekady" opadów, oczekuje się "maksymalnej mobilizacji" i "priorytetowego traktowania bezpieczeństwa mieszkańców". Dla właścicieli nieruchomości komercyjnych oznacza to konieczność posiadania planu awaryjnego na wypadek ekstremalnych warunków pogodowych, który może obejmować dodatkowe zasoby ludzkie lub sprzętowe, aby sprostać wyzwaniom.
Niewydolność, niedotrzymanie terminów i nieodpowiednia realizacja zadań, które doprowadziły do zerwania umowy przez ZOM, to kluczowe punkty, na które należy zwrócić uwagę. Właściciele nieruchomości komercyjnych powinni upewnić się, że ich wykonawcy dysponują odpowiednim sprzętem i personelem, aby sprostać wymaganiom, szczególnie w okresie intensywnych opadów. Regularne przeglądy i weryfikacja zdolności operacyjnych firm odśnieżających są w tym kontekście niezwykle ważne. Warto również rozważyć posiadanie alternatywnego wykonawcy lub wewnętrznego zespołu gotowego do interwencji w przypadku, gdy główny wykonawca zawiedzie. Bezpieczeństwo użytkowników nieruchomości komercyjnych powinno być zawsze priorytetem, a dobrze odśnieżony i bezpieczny chodnik to nie tylko kwestia zgodności z przepisami, ale także element budujący pozytywny wizerunek i reputację obiektu.
