Resort finansów przedstawił projekt nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego głównym celem jest wprowadzenie minimalnych gwarancji dla osób zmuszonych do opuszczenia swoich mieszkań. Do tej pory lokatorzy tracący dach nad głową na podstawie decyzji administracyjnych byli w dużej mierze pozbawieni osłony prawnej, co nierzadko kończyło się dla nich nagłą bezdomnością.
W uzasadnieniu do nowych przepisów autorzy projektu zwracają uwagę na dotychczasową lukę w systemie. O ile egzekucja sądowa oparta na prawie cywilnym od dawna zawiera generalny zakaz wyrzucania ludzi donikąd, o tyle w przypadku procedur administracyjnych takich zabezpieczeń brakowało. W przeszłości prowadziło to do sytuacji, w których na bruk trafiały nawet osoby wymagające szczególnej troski. Zgodnie z oficjalną Oceną Skutków Regulacji, dopuszczanie do takich zdarzeń naruszało podstawowe zasady poszanowania godności człowieka.
Planowane zmiany wprowadzają konkretne ramy czasowe dla działań urzędników. Zasadniczo opróżnianie lokali mieszkalnych będzie wstrzymane w okresie zimowym, trwającym od początku listopada do końca marca następnego roku. Ponadto egzekutor nie będzie mógł usunąć lokatora, dopóki nie zostanie mu wskazane inne miejsce zamieszkania.
Zgodnie z projektem może to być inna nieruchomość, do której eksmitowany ma tytuł prawny. W przypadku jej braku gmina będzie miała obowiązek zapewnić takiej osobie pomieszczenie tymczasowe. Ustawodawca przewidział również rozwiązanie ostateczne, w którym lokator zostaje skierowany do noclegowni lub schroniska dla bezdomnych z zapewnionymi usługami opiekuńczymi.
Ministerstwo Finansów przewidziało specjalny parasol ochronny dla grup najbardziej narażonych na wykluczenie z rynku nieruchomości. Postępowanie egzekucyjne ulegnie zawieszeniu, jeśli nakaz opuszczenia mieszkania dotyczy kobiet w ciąży, osób małoletnich, niepełnosprawnych oraz ubezwłasnowolnionych, a także ich opiekunów.
Przepisy te obejmą również obłożnie chorych, bezrobotnych oraz emerytów i rencistów kwalifikujących się do wsparcia z opieki społecznej. W takich sytuacjach wierzyciel będzie musiał wystąpić do sądu powszechnego, aby formalnie ustalić prawo tych osób do zawarcia umowy najmu socjalnego.
