Przedstawiciele Związku Miast Polskich wyrazili zdecydowanie negatywne stanowisko wobec wniesionego do Sejmu przez Lewicę projektu nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podczas lipcowej konferencji prasowej organizacja zaapelowała o wstrzymanie prac i powrót do rozmów z samorządowcami. Według włodarzy miast, proponowanym przepisom brakuje rzetelnej analizy finansowej i organizacyjnej, która ukazywałaby realny wpływ nowych regulacji na funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego, co szczegółowo analizuje serwis Domiporta.pl w sekcji aktualności.
Główną osią sporu nie jest sam pomysł opodatkowania, lecz sposób jego technicznego wdrożenia. Związek Miast Polskich zwraca uwagę, że planowane rozwiązania nakładają na gminne organy podatkowe zupełnie nowe, skomplikowane zadania. Urzędnicy musieliby samodzielnie ustalać wartość nieruchomości oraz weryfikować liczbę domów i mieszkań posiadanych przez danego podatnika w skali całego kraju. Osobom zainteresowanym śledzeniem zmian w dostępności lokali portal Domiporta.pl udostępnia regularnie aktualizowane ogłoszenia sprzedaży mieszkań.
Samorządowcy podkreślają, że projektodawcy nie przewidzieli w ustawie mechanizmów, które umożliwiłyby sprawną realizację tych celów. Gminy nie mają obecnie dostępu do ogólnopolskich danych majątkowych obywateli, brakuje im odpowiednich narzędzi informatycznych, a w projekcie nie wskazano źródeł finansowania kosztów wdrożenia całego systemu.
Procedowana nowelizacja zakłada fundamentalną zmianę w polskim systemie podatkowym. Zamiast dotychczasowego naliczania opłat od powierzchni użytkowej, podstawą opodatkowania miałaby stać się wartość budynku lub lokalu mieszkalnego. W praktyce oznacza to wprowadzenie formy podatku katastralnego, który dodatkowo miałby charakter progresywny, zależny od wielkości portfela nieruchomości danego właściciela.
Mechanizm zakłada ochronę osób posiadających podstawowe zaplecze mieszkaniowe. Dwie pierwsze nieruchomości nabyte przez podatnika byłyby objęte preferencyjną stawką wynoszącą ułamek procenta ich wartości. Sytuacja zmienia się drastycznie w przypadku trzeciego i każdego kolejnego lokalu, gdzie stawka wyjściowa byłaby znacznie wyższa, a w kolejnych latach ulegałaby dalszemu, stopniowemu zwiększeniu aż do osiągnięcia docelowego limitu. Zgodnie z założeniami, nowe przepisy miałyby zacząć obowiązywać od 2027 roku.