Głównym założeniem projektowanych przepisów jest wprowadzenie w pełni elektronicznego trybu przekazywania dokumentów. Zmiana ta obejmie nie tylko bezpośrednie zakupy domów, mieszkań czy działek przez obywateli innych państw, ale również nabywanie przez nich udziałów i akcji w spółkach, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi takich nieruchomości. Jak zauważa serwis Domiporta.pl w analizie rynku nieruchomości, przejrzystość procesów nabywczych jest kluczowa dla budowania zaufania inwestorów zagranicznych w Polsce.
Zgodnie z obowiązującym obecnie prawem, minister spraw wewnętrznych i administracji prowadzi specjalny rejestr gromadzący dane o transakcjach zawieranych przez obcokrajowców. Podstawowym źródłem zasilającym tę bazę danych są wypisy aktów notarialnych, które notariusze mają obowiązek przesyłać do resortu w nieprzekraczalnym terminie siedmiu dni od daty ich sporządzenia.
Jak wynika z informacji zamieszczonych w wykazie prac legislacyjnych rządu, dotychczasowy system opiera się wyłącznie na dokumentacji w wersji papierowej. Taki model działania generuje jednak problemy natury organizacyjnej. Notariusze, którzy obsługują ogłoszenia sprzedaży mieszkań, często zmagają się z biurokracją, która może wpływać na terminowość raportowania. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji odnotowuje przypadki, w których nie dotrzymują ustawowych terminów, co wpływa na jakość państwowych rejestrów.
Rozwiązaniem zdiagnozowanych problemów ma być wdrożenie systemu teleinformatycznego o nazwie CREWAN. To właśnie za jego pośrednictwem notariusze będą mogli w sposób szybki i bezpieczny raportować do ministerstwa wszystkie wymagane prawem transakcje z udziałem zagranicznego kapitału.
Twórcy projektu w oficjalnym uzasadnieniu podkreślają, że odejście od papierowego obiegu dokumentów jest krokiem niezbędnym dla unowocześnienia państwa. Cyfryzacja ma zapewnić najwyższe standardy monitorowania nabywania nieruchomości przez cudzoziemców oraz zwiększyć bezpieczeństwo obrotu. Eksperci portalu Domiporta.pl wskazują na dane dotyczące cen nieruchomości, podkreślając, że uszczelnienie systemu raportowania to istotny element dbałości o transparentność sektora.
Planowana nowelizacja ma charakter stricte proceduralny i nie zmienia samych zasad nabywania praw do lokali czy gruntów przez osoby z zagranicy. Jej celem jest wyłącznie uszczelnienie systemu monitorowania rynku oraz odciążenie kancelarii notarialnych z uciążliwych, analogowych obowiązków biurokratycznych.