Spis treści
Ważny wyrok dla spadkobierców. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że pięcioletni okres na sprzedaż nieruchomości bez podatku liczy się od daty jej nabycia przez spadkodawcę, a nie od momentu otwarcia spadku. To dobra wiadomość dla wielu Polaków.
Sprzedaż nieruchomości otrzymanej w spadku często wiąże się z pytaniem o konieczność zapłaty podatku dochodowego. Zgodnie z przepisami, zbycie nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia co do zasady rodzi obowiązek podatkowy. Kluczową kwestią pozostawało jednak, od kiedy należy liczyć ten termin w przypadku dziedziczenia. Organy skarbowe często interpretowały przepisy na niekorzyść podatników. Najnowsze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ostatecznie rozwiewa te wątpliwości i wprowadza korzystną dla spadkobierców wykładnię.
Sąd potwierdził, że pięcioletni okres należy liczyć od momentu nabycia lub wybudowania nieruchomości przez osobę, po której dziedziczymy. To oznacza, że jeśli spadkodawca był właścicielem mieszkania dłużej niż pięć lat, spadkobierca może je sprzedać od razu po załatwieniu formalności spadkowych, bez obawy o 19-procentowy podatek dochodowy.
Kluczowy spór o datę
Sprawa, która trafiła na wokandę NSA, dotyczyła kobiety, która w 2021 roku odziedziczyła po zmarłej matce nieruchomość. Spadkodawczyni nabyła ten lokal jeszcze w 2008 roku. Córka zdecydowała się na sprzedaż mieszkania w 2022 roku i wystąpiła o indywidualną interpretację podatkową, aby upewnić się, że nie będzie musiała płacić podatku dochodowego.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stanął jednak na stanowisku, że sprzedaż będzie opodatkowana. W jego ocenie pięcioletni termin powinien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez spadkobierczynię, czyli od końca 2021 roku. Organ podatkowy argumentował, że choć od 1 stycznia 2019 roku obowiązują korzystniejsze przepisy, to mają one zastosowanie jedynie do dochodów uzyskanych od tej daty. W opinii fiskusa nie miało znaczenia, że sprzedaż nastąpiła w 2022 roku, ponieważ kluczowy był moment otwarcia spadku.
Podatniczka nie zgodziła się z taką interpretacją i zaskarżyła decyzję do sądu administracyjnego. Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, jak i ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny, przyznali jej rację, całkowicie zmieniając optykę sprawy.
NSA po stronie podatników
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 maja 2024 r. (sygn. akt II FSK 1137/23) jednoznacznie stwierdził, że kluczowy jest moment uzyskania przychodu, czyli data sprzedaży nieruchomości. Skoro kobieta sprzedała mieszkanie w 2022 roku, to zastosowanie mają przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2019 roku. A te wprost wskazują, że w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych w drodze spadku, pięcioletni okres liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości przez spadkodawcę.
– Sąd w ustnych motywach rozstrzygnięcia podkreślił, że decydujące znaczenie ma data uzyskania przychodu. Jeśli przychód został uzyskany od 1 stycznia 2019 r., to zastosowanie znajduje art. 10 ust. 5 ustawy o PIT. Przepis ten wprost stanowi, że okres pięciu lat liczy się od daty nabycia nieruchomości przez spadkodawcę – wyjaśnia Grzegorz Symotiuk, doradca podatkowy, cytowany przez portal Prawo.pl.
Oznacza to, że jeśli sprzedaż odziedziczonego lokalu nastąpiła po wejściu w życie nowych regulacji, podatnik ma prawo skorzystać z korzystnego sposobu liczenia terminu. Nie ma przy tym znaczenia, kiedy nastąpiła śmierć spadkodawcy ani kiedy formalnie potwierdzono nabycie spadku. To przełomowe stanowisko, które ujednolica linię orzeczniczą i daje podatnikom poczucie bezpieczeństwa prawnego.
Co to oznacza dla spadkobierców
Wyrok NSA jest niezwykle ważny dla tysięcy osób, które dziedziczą nieruchomości po swoich bliskich. W praktyce oznacza on koniec niepewności i sporów z organami podatkowymi w tej kwestii. Spadkobiercy nie muszą już czekać pięciu lat od śmierci krewnego, aby sprzedać nieruchomość bez podatku, o ile sam spadkodawca był jej właścicielem przez odpowiednio długi czas.
Przykładowo, jeśli rodzice kupili mieszkanie w 2010 roku, a dziecko odziedziczyło je w 2023 roku, może je sprzedać nawet następnego dnia po załatwieniu formalności bez konieczności płacenia 19 proc. podatku dochodowego. Pięcioletni termin w tym przypadku dawno już minął, ponieważ liczy się go od 2010 roku.
Jak podkreślają eksperci, orzeczenie NSA eliminuje pułapkę podatkową, w którą wpadało wielu spadkobierców. Celem ustawodawcy przy wprowadzaniu zmian w 2019 roku było właśnie ułatwienie obrotu takimi nieruchomościami i zdjęcie z podatników niepotrzebnego obciążenia. – Orzeczenie to ma istotne znaczenie dla zapewnienia podatnikom pewności prawa. Potwierdza, że intencją ustawodawcy było usunięcie swoistej pułapki podatkowej – komentuje dla Prawo.pl Aleksandra Bania, doradca podatkowy. Dzięki temu wyrokowi spadkobiercy mogą podejmować decyzje majątkowe bez obawy o niekorzystną i nieprzewidywalną interpretację przepisów przez fiskusa.