Wynajem mieszkania a obowiązek meldunkowy

Osoby wynajmujące mieszkania często unikają meldowania swoich lokatorów, obawiając się, że w przypadku, gdy ci nie będą w terminie opłacać czynszu albo w inny sposób nie będą wywiązywać się z umowy, właściciel nie będzie miał możliwości pozbycia się takiego najemcy.
Postępowanie takie często wynika z braku wiedzy co do przypadków, w których możliwe jest eksmitowanie lokatora, a także konsekwencji prawnych wynikających z niedopełnienia obowiązku meldunkowego.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, każda osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu stałego pobytu. Jednocześnie w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce stałego pobytu. W rozumieniu przyjętym przez tę ustawę pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.

Przepisy regulujące kwestie związane z ewidencją ludności nakładają na osobę, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby od dnia przybycia.

Osoba zobowiązana do zameldowania się na pobyt stały przedstawia organowi gminy właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu stałego zaświadczenie o wymeldowaniu się z poprzedniego miejsca pobytu stałego oraz zgłasza następujące dane osobowe: nazwisko i imiona, nazwisko rodowe, nazwiska i imiona poprzednie, imiona rodziców, nazwiska rodowe rodziców, stan cywilny,

imię i nazwisko małżonka oraz jego nazwisko rodowe, płeć, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo, numer PESEL, informacje dotyczące obowiązku wojskowego, w tym stopień wojskowy, nazwę, serię i numer wojskowego dokumentu osobistego z oznaczeniem wojskowej komendy uzupełnień, adres poprzedniego miejsca pobytu stałego, adres nowego miejsca pobytu stałego, rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości, informacje o wykształceniu.

Niezależnie od powyższego ustawa nakłada na właściciela lokalu obowiązek potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub tymczasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Wynajmujący obowiązany jest również do zawiadamiania właściwego organu gminy o stałym lub czasowym pobycie innej osoby w jego lokalu (pomieszczeniu) oraz o jego opuszczeniu, jeżeli osoba ta nie dopełni obowiązku meldunkowego. Zawiadomienie powinno być dokonane niezwłocznie po upływie terminu kreślonego do wykonania obowiązku meldunkowego. Za niewywiązanie się z tego obowiązku osobie zobowiązanej grozi kara grzywny lub nagany.

Zupełnie odrębną i niezależną od obowiązku meldunkowego kwestią jest możliwość eksmitowania lokatora w przypadku rozwiązania łączącej go z właścicielem lokalu mieszkalnego umowy najmu. Ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity z dnia 7 lutego 2005 r., Dz.U., Nr 31, poz. 266 z późn. zm.), określająca zasady oraz tryb przeprowadzania eksmisji z lokalu mieszkalnego, w żadnym ze swoich postanowień nie uzależnia możliwości przeprowadzenia eksmisji od tego, czy lokator jest zameldowany w danym lokalu czy też nie.