Ustawa deregulacyjna: jakie zmiany w zawodzie pośrednika

Resort sprawiedliwości przedstawił projekt ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (potocznie zwanej "deregulacyjną"). Projekt zakłada w pierwszej kolejności uwolnienie 49 zawodów, wśród których znalazły się profesje związane z branżą nieruchomości, czyli pośrednik, zarządca i rzeczoznawca. Jak proponowane zmiany oceniają prawnicy?
Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami reguluje działalność zawodową w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami w zakresie rzeczoznawstwa majątkowego, pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz zarządzania nieruchomościami. Te trzy profesje należą do licznej grupy zawodów reglamentowanych, do których dostęp jest ograniczony poprzez dodatkowe wymogi jakie musi spełnić kandydat, aby uzyskać odpowiednie uprawnienia. Często nie wystarczy wykazać się wiedzą i umiejętnościami. Dodatkowe kryteria jakie należy spełnić to m.in. niekaralność, odbyta praktyka oraz dyplom poświadczający ukończenie studiów podyplomowych.

Obecnie w Polsce jest 380 reglamentowanych zawodów. Średnia europejska to ok. 150 (Niemcy, Francja, Włochy). Według danych Komisji Europejskiej jesteśmy w czołówce pod względem ograniczania dostępu do zawodów. Na tle krajów nadbałtyckich wypadamy nagorzej, ponieważ liczba regulowanych zawodów w Polsce jest kilkukrotnie wyższa - dla porównania, w Estonii jest ich 47, a na Litwie 67.

W ostatnim czasie Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło projekt zmian w ustawie, ułatwiający dostęp do zawodów reglamentowanych, m.in. związanych z rynkiem nieruchomości. W wyniku konsultacji międzyresortowych opracowano listę ponad 200 zawodów ocenionych jako zbędnie lub nadmiernie regulowanych. Docelowo więc, deregulacja ma ułatwić dostęp do ponad 60 proc. reglamentowanych zawodów.

Skala deregulacji przedstawiona w projekcie ma być różna w stosunku do różnych zawodów. Specyfika niektórych profesji nie pozwala na zniesienie wszystkich obecnie istniejących wymogów, których oczekuje się od kandydatów na np. architekta czy adwokata. Dlatego w niektórych przypadkach planuje się odejście od spełnienia wszystkich dotychczasowych wymogów, a w innych, jedynie ich części. Przewidywana data wejścia w życie proponowanych zmian, odnoszących się do zawodów związanych z branżą nieruchomości, to 1 stycznia 2014 r.

Znaczne okrojenie wymogów jest przewidziane m.in. dla zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami. Zniesienie licencji zawodowej to nie jedyna radykalna zmiana proponowana przez resort ministra Gowina. Także praktyka zawodowa, ukończenie kierunkowych studiów podyplomowych, a nawet wyższe wykształcenie nie będzie konieczne do prowadzenia działalności w zakresie pośrednictwa. Aby uzyskać wpis do centralnego rejestru wystarczy pełna zdolność do czynności prawnych i niekaralność za ściśle określony katalog przestępstw (m.in. przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi pieniędzmi, czy przestępstwa skarbowe).

Zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości, w wyniku zwiększenia konkurencji nastąpi spadek cen usług połączony ze wzrostem ich jakości. Z kolei redukcja kosztów usług świadczonych przez przedstawicieli deregulowanych zawodów będzie istotna dla małych i średnich przedsiębiorstw, zmniejszając koszty stałe ich działalności.

Organizacje zrzeszające pośredników raczej krytycznie oceniają propozycję rządu, zarzucając spadek jakości usług. Wbrew powszechnej opinii, rola pośrednika nie ogranicza się jedynie do pobierania prowizji od klienta, choć zdarza się, że przy dużej liczbie transakcji w okresie hossy na rynku, czynności jest dość niewiele.

Generalnie, do zadań pośrednika należy nie tylko umieszczenie oferty w internecie, ale także sporządzanie umów pośrednictwa, niekiedy umów przedwstępnych, sprawdzanie ksiąg wieczystych pod kątem ewentualnych obciążeń nieruchomości, co ma zagwarantować zabezpieczenie interesów klienta. Oczywiście, przy obecnym stanie prawnym, dopuszczalne jest faktyczne wykonywanie tych czynności przez osoby nie posiadające licencji, co więcej jest to powszechnie praktykowane, aczkolwiek należy zauważyć, że za działania tych osób odpowiedzialność ponosi pośrednik, który niejako "użycza" licencji. Co więcej, w ramach jego odpowiedzialności zawodowej w sprawach dyscyplinarnych, Komisja Odpowiedzialności Zawodowej może odebrać licencję lub ukarać upomnieniem czy naganą.

Wedle proponowanych zmian przedmiotowe sprawy należałyby do właściwości sądów powszechnych a nie Komisji, co przy obecnym obłożeniu mogło by znacznie wydłużyć okres rozpatrzenia spraw dyscyplinarnych.

Pomysł deregulacji zawodu pośrednika poprzez zniesienie licencji może zasługiwać na aprobatę, ale nie w proponowanym kształcie. Niech kandydaci posiadają choćby minimum wiedzy z zakresu nieruchomości, prawa rzeczowego, ksiąg wieczystych czy gospodarki nieruchomościami. Być może studia wyższe (kierunkowe) obejmujące zakresem programowym tematykę związaną z nieruchomościami były by wystarczające, bez konieczności dodatkowego kształcenia na studiach podyplomowych.

Jak wiadomo praktyka czyni mistrza - może więc warto pozostać przy wymogu odbycia praktyki zawodowej jako alternatywy dla osób bez określonego wykształcenia, które zdobywszy doświadczenie w pośrednictwie, mogłyby uzyskać wpis do rejestru.

Przy obecnym kształcie projektu ustawy, liczba pośredników wzrosła by diametralnie i pewnie usługi były by tańsze, ale ich wyższa jakość nie jest już tak oczywista. Jak słusznie zauważają przedstawiciele środowiska zawodowego pośredników, nie ma przymusu korzystania z usług zawodowych pośredników. Można dokonać transakcji na rynku nieruchomości bezpośrednio, bez fachowej pomocy.

Jeżeli decydujemy się na usługi pośrednika, kosztem prowizji jaką musimy zapłacić (ok. 3 proc. wartości nieruchomości +VAT), spodziewamy się profesjonalnej obsługi, która zagwarantuje nam pewność obrotu oraz świadomość, że nieruchomość nie będzie obarczona np. wadami prawnymi. Brak odpowiedniego przygotowania teoretycznego, ale i praktycznego pośredników, będzie zachętą do wykorzystania niewiedzy, w celu "opchnięcia" przysłowiowego kota w worku , czyli nieruchomości obarczonych np. służebnościami lub działki o przeznaczeniu rolnym zamiast budowlanym.

Zamiast płacić za niepewne i nieprofesjonalne usługi, można na własną rękę przeprowadzić transakcję, wobec czego idea nowych miejsc pracy może okazać się tylko życzeniem. Zniesienie wymogów wykształcenia i samo wpisanie do rejestru nie musi gwarantować pracy młodym ludziom. W zależności od priorytetów stawianych przez klientów, na rynku utrzymają się pośrednicy oferujący najtańsze usługi oraz doświadczeni profesjonaliści ze znajomością branży nieruchomości.

Kwestia deregulacji zawodu pośrednika z pewnością budzi wiele kontrowersji, głównie wśród przedstawicieli tej profesji, którzy są przeciwni zmianom. Nie można jednoznacznie ocenić proponowanych zmian jako negatywne, ponieważ są i dobre strony projektu. Bez wątpienia zwiększy się konkurencja, co oznacza niższe prowizje zachęcając klientów do częstszego korzystania z tego typu usług.

Pojawiają się głosy, że w przypadku wejścia w życie proponowanej ustawy, na rynku wzrośnie liczba firm pośredniczących w obrocie nieruchomościami, a nie samych pośredników, ponieważ do zawodu wejdą pracownicy agencji, którzy nie posiadają obecnie uprawnień zawodowych, ale zdobyli już doświadczenie i potrafią zapewnić profesjonalne usługi. Zniesienie licencji i choćby części wymogów wykształcenia nie musi więc oznaczać opanowania rynku pośrednictwa przez nowicjuszy, chociażby dlatego, że nie będą w stanie sprostać konkurencji i utrzymać się na rynku.

Komentarze (1)
Ustawa deregulacyjna: jakie zmiany w zawodzie pośrednika
Zaloguj się
  • Gość: Yanto

    0

    ""JeĹ?li moĹźna coĹ? jeszcze wayzlcwyÄ?, to zrobiÄ? to tylko jastrzÄ?bie"- w naszej dzisiejszej rzeczywistoĹ?ci, to jest oczywista oczywistoĹ?Ä?."Tak. WywalczÄ?. Na pewno. Tylko co? JeĹźeli nie zmienia strategii to moim zdaniem wywalczÄ? jakieĹ? 15 % staĹ?ego elektoratu i brak jakiegokolwiek wpĹ?ywu na realnoĹ?Ä?. Liczby mf3wiÄ? za siebie a nadspodziewanie dobry wynik w wyborach prezydenckich moĹźna przypisaÄ? innej strategii niĹź proponujÄ? "jastrzÄ?bie".

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX