Fiskus też będzie czerpać korzyści z integracji

Zaprzestanie wykorzystania całkowicie zamortyzowanej inwestycji w obcym środku trwałym powoduje, że traci ona cechy aktywów i powinna być usunięta z ksiąg rachunkowych. Jej likwidacja nie wywoła żadnych skutków podatkowych. Co zatem należy zrobić z inwestycją (i jej modernizacją) w obcym środku trwałym, pod względem podatkowym i rachunkowym?

Rozliczenie nakładów poniesionych na adaptację i późniejszą modernizację hali produkcyjnej w ewidencji księgowej i na gruncie prawa podatkowego

Pod względem rachunkowym, w momencie zaprzestania wykorzystywania hali produkcyjnej, poniesione nakłady tracą cechy aktywów, gdyż nie są już ani kontrolowane przez jednostkę, ani nie spowodują w przyszłości wpływu do jednostki korzyści ekonomicznych. Należy je zatem usunąć z ksiąg rachunkowych. Z uwagi zaś na fakt pełnego zamortyzowania poniesionych nakładów, operacja przebiegać będzie w obrębie kont środków trwałych oraz umorzenia środków trwałych i nie będzie w żaden sposób wpływać na wynik finansowy jednostki. Z podatkowego punktu widzenia, jednostka znajduje się w równie komfortowej sytuacji, gdyż ta nie rodzi żadnych przychodów, ani kosztów podatkowych.

 

W przypadku straty sytuacja wygląda inaczej

Gdy nakłady nie były w pełni umorzone, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm.), nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności. Organy podatkowe traktują często ten przepis bardzo dosłownie. W przypadkach, gdy podatnicy pozostawiają niezamortyzowane nakłady poczynione w obcych środkach trwałych, nie pozwalają na ujęcie straty z tego tytułu w kosztach podatkowych.

Zakończenie działalności w takim przypadku dodatkowo traktowane jest przez organy podatkowe na równi ze zmianą rodzaju działalności, a więc zachodzi przesłanka uniemożliwiająca ujęcie nieumorzonej części nakładów w kosztach podatkowych. Takie stanowisko organów podatkowych jest jednak uchylane przez sądy administracyjne. Nie zmienia to jednak faktu, że podatnicy muszą najpierw wejść w spór z organami podatkowymi aby obronić korzystne dla siebie stanowisko, zgodne z logiką oraz ekonomicznym sensem tej operacji.

 

Rozliczenia z właścicielem hali

Rozliczenia z wydzierżawiającym halę na gruncie prawa cywilnego, mogą rodzić określone konsekwencje w zakresie obciążeń podatkowych. Jeżeli najemca ulepszył rzecz najętą, (te przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się również w przypadku dzierżawy), wynajmujący, w braku odmiennej umowy, może według swego wyboru:

. albo zatrzymać ulepszenia za zapłatą sumy odpowiadającej ich wartości w chwili zwrotu,

. albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego.

U najemcy (dzierżawcy) powstaje w takiej sytuacji roszczenie o zwrot nakładów, tym samym zaś powinien on rozpoznać przychód. Jednocześnie wydzierżawiający może zażądać przywrócenia do stanu pierwotnego, co z kolei rodziłoby u dzierżawcy zobowiązanie i koszty. Najrozsądniejszym rozwiązaniem jest porozumienie z właścicielem hali, zgodnie z którym obie strony rezygnują ze swoich roszczeń. Dzięki temu najemca (dzierżawca) uniknie wykazywania zarówno przychodów, jak i kosztów po swojej stronie.

 

Skutki w VAT

W tego typu przypadkach organy podatkowe oraz sądy administracyjne stały zwykle na stanowisku, że pozostawienie nakładów w obcych środkach trwałych rodzi obowiązek korekty podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 91 ust. 7 ustawy o VAT (np. interpretacja Dyektoa Izby Skarbowej w Warszawie z 7 marca 2011 r., IPPP1-443-1243/10-5/AS lub wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 sierpnia 2010 r., I FSK 1067/09). Sytuacja ta dotyczyła jednak jeszcze ustawy o VAT z 1993 r., która nie przewidywała mechanizmu wieloletniej korekty podatku naliczonego, tak jak to czyni ustawa obecna.

 

Istnieje ryzyko, że organy podatkowe stwierdzą, że doszło tu do nieodpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT (nieodpłatnego przekazania przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa) albo odpłatnego świadczenia usług na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT (użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika). W takiej sytuacji powstałby obowiązek naliczenia VAT. Aby tego uniknąć, można porozumieć się z właścicielem hali w taki sposób, że rezygnacja z wzajemnych roszczeń będzie połączona ze sprzedażą pozostawianych nakładów za symboliczną kwotę. Co prawda ustalona cena może istotnie odbiegać od wartości pozostawianych nakładów, jednak jej wysokość należy analizować w kontekście ewentualnych roszczeń właściciela hali o przywrócenie stanu początkowego, co dla jednostki byłoby źródłem zbędnych kosztów. Poza tym w sytuacji gdy nakłady są w całości zamortyzowane, biorąc pod uwagę ewentualne koszty przywrócenia stanu poprzedniego, jakakolwiek kwota uzyskana ze sprzedaży tych nakładów może być atrakcyjną perspektywą.

Uwaga! Zamiar likwidacji lub ogłoszenia upadłości spółki jest przesłanką do wyceny aktywów w wartości zbywczej. Ze względu jednak na to, że nakłady w obcym środku trwałym zostały w pełni amortyzowane, a więc w bilansie prezentowane są w wartości zerowej, odstąpienie od założenia kontynuowania działalności w dającej się przewidzieć przyszłości nie powoduje w tym przypadku konieczności przeceny tych aktywów.

 

#

Szukasz mieszkania? Sprawdź ogłoszenia na Domiporta.pl

Chcesz wynająć lokal użytkowy? Zobacz nasze oferty

Więcej o: